Faallo: Kulankii Dadweyne ee Madaxdweyne Xasan Sheekh la Qaatay Bulshada Somaliyeed Xalay.

Reading Time: 3 minutes

MW Xasan Sheekh ayaa ka hadlay kulan dadweyne oo ay isugu yimaadeen dadweyne kala duwan oo su’aalo lagu weydiiyey. Waxaan idiin kaga diyaarinay qoraalkan kooban jawaabihii uu bixiyey Madaxdweynaha.

Guud ahaan Madaxweynhu waxa ka hadlay arrimahan soo socda:

Dowlad dhiska:  waa geedi-socod maalinba meel mareyso, mana aha wax hal mar istaagi kara oo guushu ay isa soo daba fuusho. Dowladeyda kaligeen ayaan wax dhisnay ma lihin oo waxna soo bilownay waxna waa naga horreeyeen, laakiin dhameystirkeeda ayaan joognay.

Dib u xoreynta iyo Amniga : Madaxweynaha waxaa uu sheegay inuu aad ugu faraxsan yahay, kuna faanayo inuu yahay burburkii kadib madaxweynihii ay ciidan Somaliyeed ilaalinayaan oo ay ammaankiisu sugayaan. Dhinaca dib xoreynta ma jirto degmo aan ogol nahay inuu shabaab sii haysto dalka oo dhanna waa la xoreynayaa ayuu yiri Madaxdaweynaha.

Xaaladda Caasimadda: MW waxaa uu sheegay in magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka Soomaaliya ay ku socodaan isbedello wanaagsan iyadoo dowladdu ay qaaday tallaabooyin wax ku ool ah oo lagu horumarinayo qeybaha kala duwan ee ammaanka iyo arrimaha  bulshada iyo kor u qaadista nolosha muwaadiniinta. Horumarkii ugu dambeeyay, dawladdu waxay qeexday meelaha muhiimka ah ee horumarinta, iyada oo diiradda saareysa barnaamijyada bulshada, dhimista faqriga, dhaqanka canshuuraha oo ay tahay in dadka Somaliyeed la baro.

Barnaamijyada  Horumarinta Bulshada: MW waxaa uu yiri Si loo kobciyo mustaqbal ifaya, dawladdu waxay mudnaan siinaysaa barnaamijyada bulshada sida waxbarashada, caafimaadka, iyo nadaafadda biyaha. Hindisahani waxay ujeedadoodu tahay in muwaadiniinta la siiyo adeegyo muhiim ah oo wanaagsan, ugu dambayntiina kor loogu qaado tayada noloshooda.

Dhimista Saboolnimada: MW waxaa uu ka hadlay dhimista Saboolnimada, wuxuuna sheegay in  Ku dhawaaqida 16% dhimista saboolnimada waa calaamad rajo leh. Guulahan ayaa hoosta ka xariiqaya sida ay uga go’an tahay dowladda inay wax ka qabato kala duwanaanshaha dhaqaale iyo kor u qaadista bulshooyinka la haybsooco. Sida qaranku u horumarayo, waxaa hubaal ah in dadaalka lagu dhimayo faqriga uu sii socon doono.

Dhaqanka Cashuuraha: MW waxaa uu si furan uga hadlay dhaqanka Canshuuraha ee Bulshada Dhinaca aasaasiga ah ee horumarka waara waa beerista dhaqanka cashuur-bixinta ee muwaadiniinta dhexdooda. Waa lama huraan in dadku gartaan muhiimadda ay leedahay ka qayb qaadashada dakhliga qaranka. Isbedelka dhaqameedku kaliya ma taageeri doono barnaamijyada bulshada laakiin sidoo kale wuxuu gacan ka geysan doonaa xasilloonida guud ee dhaqaalaha dalka.

Kobcinta Dakhliga: Waxaa uu sheegay si loo habeeyo ururinta cashuuraha loona dhaqangeliyo ku tiirsanaanta hababka dijitaalka ah, dawladdu waxa ay sahaminaysaa hababkaas oo lagu abuurayo dakhliga gudaha ah oo adag. Ujeeddadu waxay tahay in habka cashuur-ururinta laga dhigo mid hufan oo la heli karo, taasoo dhiirigelinaysa u hoggaansanaanta baahsan.

Suuqa Bulshada Bariga Afrika: Waxaa uu k ayiri Ka-qaybgalka Suuqa Bulshada Bariga Afrika waxay la imaneysaa faa’iidooyin badan. Fursadaha ganacsi ee la xoojiyey, kobaca dhaqaalaha, iyo iskaashiga gobolka ayaa ka mid ah faa’iidooyinka ay dowladda Muqdisho u taagan tahay. Ku biirista suuqan waxa ay kobcisaa dareenka midnimada iyo barwaaqada la wadaago wadamada Bariga Afrika, waayo dalkeenna waa dal hodan ah waxaasa loo baahan yahay geesinnimo inay shacbigeennu la yimaadaan ayuu yiri MW Xasan Sheekh.

Wax ka qabashada welwelka laga qabo in Bulshada Bariga Afrika ay dhici karto in Soomaaliya la dhaco kheyraadkeeda waa muhiim. Dadaalka diblumaasiyadeed iyo xiriir cad ayaa lama huraan u ah in meesha laga saaro fikrado kasta oo khaldan loona kobciyo kalsoonida wadamada xubnaha ka ah. Dal waliba heshiiska la saxeexay waxaa uga weyn Distuurkiisa oo ka sarreeya wax waliba. Marka cidna wax aysan iyadu rabin laguma khasbi karo.

Xoojinta Sareynta Sharciga:Iyadoo la aqoonsan yahay daciifnimada ku jirta fulinta ku dhaqanka sharciga ayaa dowladdu waxay aqoonsan tahay baahida loo qabo horumar la taaban karo oo dhinacayada sharciga in la qaado waxaana la soo saaray shuruuc badan oo ay tahay in la dhaqan geliyo. Xoojinta qaab-dhismeedka sharciga iyo hubinta dhaqangelintooda wax-ku-oolka ah ayaa ah tillaabooyin muhiim ah oo lagu dhisayo bulsho cadaalad iyo sinnaan leh ayaa haddalladiisa ka mid ahaa.

Dib-u-habaynta Dastuurka: Waxaa uu sheegay MW Marka laga gudbo dastuurka ku meel gaarka ah, dowladda waxaa ka go’an in ay soo bandhigto dastuur dhameystiran. Iyadoo la raacayo hab-raacyada ku xusan cutubka 15 ee dastuurka ku meel gaarka ah, geeddi-socodku wuxuu noqon doonaa mid daah-furan oo loo dhan yahay, iyadoo dadweynuhu ay ka qaybgeli doonaan doodaha ku saabsan isbeddellada dastuurka. Ka-qaybgalka firfircoon ee dadweynaha ee doodaha dastuuriga ah waa lama huraan. Hannaanka dimoqraadiga ah iyo kawada qaybgalka ayaa hubinaya in dastuurku ka tarjumayo baahiyaha iyo rabitaanka kala duwan ee dadka Soomaaliyeed.

MW Waxaa uu sheegay Marka la dhamaystiro dastuurka, dawladdu waxay u jeedsan doontaa hab-dhismeedyada kale ee nidaaminta, si loo hubiyo inay la jaanqaadaan qiyamka iyo himilooyinka qaranka iyo distuurka cusub. Habkan dhamaystiran waxa uu ujeedkiisu yahay in la abuuro haykal dawladeed oo kobciya xasilooni, cadaalad iyo barwaaqo.

Gabagabadii Madaxweynaha waxaa uu dadkii isu yimid iyo inta daafaha dunida ka daawaneysay u sheegay  socdaalka dowliga ah  ee dhanka horumarka waxaa astaan ​​u ah istaraatiijiyad dhameystiran oo ka kooban dib-u-habeyn bulsho, dhaqaale iyo mid dowladeed. Koboca garaadka Bulshada, hufnaanta, iyo ka-qaybgalka muwaaddiniinta ayaa dejinaysa masraxa mustaqbal ifaya oo barwaaqaysan ee Soomaaliya ayu uku soo xeray kulan dadweyne oo aan waxba la isu reeban oo uu ka qeybgalay taas oo maqsuud ka dhigtay ka qybagalayaasha iyo daawayaashaaba.